MS klacht: overprikkeling bij MS

Een van de klachten waarin veel mensen met MS zich zullen herkennen, is overprikkeling. Dit verschijnsel kan overigens ook optreden bij mensen met een andere gezondheidsconditie, zoals autisme of fibromyalgie. De triggers kunnen daarmee voor iedereen verschillend zijn.

Overprikkeling, een vervelnde MS klachtDoor Saskia Saunier

Overprikkeling ontstaat wanneer je via je vijf zintuigen meer informatie binnenkrijgt dan je hersenen kunnen verwerken. Meerdere gesprekken in een ruimte, flikkerende lichten of een luid feestje kunnen overprikkeling triggeren.

Symptomen van overprikkeling

De meest gebruikelijke symptomen van overprikkeling zijn:

  • Moeite om te focussen door conflicterende input van informatie
  • Extreme geïrriteerdheid
  • Onrust en ongemak
  • Neiging om je oren te bedekken en je ogen af te schermen
  • Gevoelens van stress en angst over je omgeving
  • Hogere gevoeligheid voor bepaalde texturen, stoffen, labeltjes in kleren of andere dingen die langs je huid wrijven
  • Wat is de oorzaak van overprikkeling?

De hersenen functioneren als een complex computersysteem. Je zintuigen pikken informatie op uit je omgeving en je hersenen interpreteren deze informatie en vertellen je hoe je moet reageren. Maar wanneer er conflicterende informatie is, kunnen je hersenen dit niet allemaal tegelijk interpreteren.

Voor sommige mensen voelt dit alsof je vastloopt. Je hersenen kunnen niet bepalen op welke informatie ze zich als eerst moeten richten. Je hersenen geven je lichaam vervolgens het signaal om te vluchten omdat ze zich gevangen voelen in alle informatie die ze krijgen. Je lichaam raakt in paniek. Omdat MS een aandoening is van de zenuwen, is het logisch dat te veel stimulatie van je zintuigen kan leiden tot overprikkeling, vooral als je een opvlamming hebt van je MS-symptomen.

Omgaan met overprikkeling

Als je weet dat je gevoelig bent voor overprikkeling, is het belangrijk duidelijk te krijgen wat de triggers voor jou zijn. Dit kost misschien wat tijd, maar het helpt om te begrijpen wat je ervaringen van overprikkeling met elkaar gemeen hebben.

Sommige mensen zijn gevoelig voor geluiden, terwijl anderen gevoelig zijn voor bepaalde lichten of grote menigten. Als je weet welke dingen jouw overprikkeling triggeren, dan kun je proberen deze zoveel mogelijk te vermijden.

Aan de andere kant wil je natuurlijk ook dezelfde activiteiten en evenementen meemaken als je zou doen zonder je MS. Je kunt proactief omgaan met overprikkeling door creatief na te denken hoe je de input via je zintuigen kunt verminderen als je in situaties bent die de overprikkeling triggeren. Je kunt bijvoorbeeld vragen of lichten of muziek uit kunnen (of zachter) en of de deuren dicht kunnen, zodat veel geluiden gedempt worden.

Andere tips zijn:

  • Neem een boodschappenlijstje mee naar de winkel om te kunnen focussen op een taak. Dit kan helpen om te voorkomen dat je overspoeld wordt door alle mogelijkheden om uit te kiezen, door alle geuren en door alle geluiden.
  • Voer gesprekken in de hoek van een kamer of in een aparte kamer als je op een grotere bijeenkomst bent.
  • Zorg voor een back-up plan als je een hoog-stimulerende omgeving in gaat. Bepaal wat de triggers zijn, identificeer rustmomenten en -plekken en deel je plan met iemand die je vertrouwt. Dit kan helpen om de angst voor overprikkeling te verminderen.
  • Plan om bijtijds weer te vertrekken, zodat je het gevoel van een escape hebt.
  • Zorg voor voldoende rust en drink voldoende water. Dit zorgt ervoor dat je hersenen optimaal werken.
    Bron: www.healthline.com/health/sensory-overload

Prikkelarm er op uit

Situaties waarin je veel last kunt hebben van overprikkeling zijn het theater, een concert of een museum. Dit kan ertoe leiden dat je deze plekken gaat vermijden. Heel erg zonde natuurlijk, omdat het iets wegneemt waar je veel plezier aan beleeft. Gelukkig zijn er organisaties die ervoor zorgen dat deze plekken toegankelijk worden voor mensen die last hebben van overprikkeling.

Bij een prikkelarm theaterbezoek wordt bijvoorbeeld de bezoeker opgevangen door een vrijwilliger die getraind is om deze ervaring te begeleiden. Voorafgaand aan de voorstelling, tijdens de pauze en na afloop van de voorstelling is er een rustige ruimte beschikbaar zodat de drukte vermeden wordt.

Ook hoeft de bezoeker nergens in de rij te wachten en biedt de vrijwilliger ondersteuning waar nodig. De voorstelling zelf wordt niet aangepast. De prikkelgevoelige bezoeker krijgt op deze manier een volwaardige theaterervaring en gaat niet of minder overprikkeld naar huis.

Kijk voor meer informatie op www.onbeperkt-genieten.nl

Saartje Oldenburg heeft MS en zij maakt zich hard voor een toegankelijk theater. Op www.mkbtoegankelijk.nl/ervaringen kun je haar ervaring lezen. Op www.hnt.nl/voorstellingen/ vind je informatie over toegankelijke voorstellingen in het Nationale Theater in Den Haag.

Dit artikel verscheen in MSzien 3, september 2020.

Dit bericht heeft 2 reacties

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *