skip to Main Content

Oogproblemen komen bij MS veel voor. Zo’n 70% van de mensen met MS krijgt te maken met klachten als tijdelijk gezichtsverlies of dubbelzien. Gelukkig gaan deze klachten meestal ook weer over. Hier lees je welke oogproblemen het meest voorkomen, wat de oorzaken en gevolgen zijn en wat je eraan kunt (laten) doen.

Welke oogproblemen komen het meest voor?

Ontsteking van de oogzenuw (neuritis optica)

Optische neuritis is een veelvoorkomend eerste symptoom van MS. De klachten variëren enorm, maar vaak heb je enkele dagen last van pijn en troebel zicht. Meestal gaat het om een doffe pijn in en achter je oog, die erger wordt als je je oog beweegt. Ook kan je oog gevoelig zijn voor aanraking.

De vertroebeling wordt vaak omschreven als een lijn over het midden van je oog. Zo kan je zicht er in het midden wazig uitzien, terwijl de ruimte eromheen duidelijk is. Ook kan je oog kleuren opbreken en dof of vaal maken.

Sommige mensen hebben last van lichtflitsen als ze hun ogen bewegen. Vaak wordt het troebele zicht erger als je je inspant of bij hitte. Dit laatste heet het fenomeen van Uhthoff. Lees hier meer over het fenomeen van Uhthoff…

Vrijwel altijd keert je normale gezichtsvermogen binnen zes tot acht weken na een aanval terug. Heel soms herstelt het oog niet helemaal.

Dubbelzien (diplopie)

Bij dubbelzien is de coördinatie tussen spiergroepen verstoord. Hierdoor kan je oog niet goed scherpstellen en zie je dubbel.

In het algemeen is het dubbelzien tijdelijk en gaat het vanzelf over. Heel soms blijven mensen dit probleem houden. Dan moeten de hersenen het dubbelzien leren compenseren, dat kan onder begeleiding van een revalidatiearts.

Oogsiddering (nystagmus)

Nystagmus is een ongecontroleerde, snelle beweging (horizontaal of verticaal) van je oog. Meestal heb je hier alleen last van als je helemaal naar één kant kijkt, bij een ernstige vorm zie je ook echt minder goed.

Omdat je ogen niet perfect gelijk bewegen, kunnen twee beelden naast of boven elkaar te zien zijn. Soms kan een van de beelden op- en neergaan. Hiervan kun je misselijk en duizelig worden.

In tegenstelling tot dubbelzien is nystagmus vaak een blijvend probleem.

Wat zijn de oorzaken?

MS-laesies zorgen voor schade aan het centraal zenuwstelsel. De plaats van de laesie bepaalt de klacht die je ervaart. Een ontsteking van de oogzenuw leidt tot (meestal tijdelijk) gezichtsverlies of troebel zicht.

Bij schade aan de zenuwbanen die de oogbeweging controleren, heb je vaak last van dubbelzien of oogsiddering. Ook vermoeidheid, een verhoogde temperatuur of spanning kan de oogspieren verzwakken, waardoor je dubbel kunt gaan zien.

Wat zijn de gevolgen?

Sommige mensen merken niet veel van de oogproblemen, anderen ervaren bijvoorbeeld moeite met lezen of autorijden. Daarnaast kan het verlies van je gezichtsvermogen angstig maken.

Of je hebt het gevoel dat je dingen niet onder controle kunt houden, wat je zelfvertrouwen kan aantasten. Gelukkig gaan de meeste oogklachten na verloop van tijd weer over.

Project Y oogonderzoek bij MS-patiënt

Welke behandelmethoden zijn er?

Ontsteking van de oogzenuw (neuritus optica)

  • Behandeling met steroïden (zoals methylprednisolon). Klinische proeven hebben bewezen dat steroïden het herstel van het gezichtsvermogen kunnen versnellen, maar de gevolgen op de lange termijn zijn nog niet duidelijk. De beslissing om wel of niet steroïden te gebruiken, neem je samen met je arts. Als bijvoorbeeld allebei je ogen zijn aangetast, zou je het herstelproces met steroïden kunnen versnellen. Lees hier meer over steroïden.
  • Revalidatietraject als klachten niet verminderen. Heel soms houden de oogproblemen aan en moet je ermee leren omgaan. Een revalidatiearts kan je daarbij helpen.

In de toekomst zijn wellicht therapieën mogelijk om de oogzenuw te beschermen of misschien zelfs te transplanteren. Maar deze behandelingen verkeren nog in een experimenteel stadium en worden bij mensen nog niet uitgeprobeerd.

Dubbelzien (diplopie)

  • Een korte kuur van steroïden kan soms hulp bieden.
  • Een ooglap dragen, bijvoorbeeld als je een boek leest of tv kijkt. Door één oog te bedekken, blokkeer je een van de twee beelden. Wel is het verstandig de ooglap niet te veel te gebruiken, omdat je ogen dan niet leren om het verminderde zicht te compenseren.
  • Een bril met prismalenzen kan de beelden bij elkaar brengen. Hiervoor kun je terecht bij een optometrist (een oogmeetkundige).

Oogsiddering (nystagmus)

  • In het algemeen zijn medicijnen niet erg effectief bij de behandeling van nystagmus. Heel soms kan clonazepam (een medicijn tegen spasmen) helpen.
  • Soms kunnen speciale lenzen met prisma’s uitkomst bieden.

Welke hulpmiddelen zijn er?

Voor mensen die slecht zien bestaan veel hulpmiddelen, zoals:

  • Speciale lenzen die het zicht corrigeren of speciaal getinte lenzen om fel licht, uv-stralen en andere lichtkleuren te filteren.
  • Om tekst uit te vergroten, zijn er vergrootglazen (van perspex of standaardglas – klein genoeg om in een boek te leggen, andere voor in de hand of op een standaard) of zelfs kleine automatisch scherpstellende telescopen.
  • Speciaal aangepaste computers kunnen teksten uitvergroten en het contrast maximaliseren.

Een zogenoemde low vision-specialist in het ziekenhuis kan je helpen om het juiste hulpmiddel te kiezen. Voor een afspraak heb je wel een verwijzing van je oog- of huisarts nodig.

Wat kun je zelf doen?

  • Leesproblemen kun je soms oplossen met een sterkere bril of door het boek dichter bij je ogen te houden. Sterker en gericht licht helpt ook.
  • Als je een e-reader hebt, kun je bij de instellingen de letters groter maken.
  • Als een boek lezen echt niet lukt, kun je kiezen voor een audioboek (luisterboek). Dan leest iemand het boek aan je voor.
  • Mensen die je een brief willen schrijven, kun je vragen een pen met een grote en dikke punt te gebruiken.

Headerfoto: Martin de Bouter

Dit vind je misschien ook interessant...

Back To Top