skip to Main Content

De McDonald Criteria dienen als hulpmiddel voor neurologen om snel  en met waarborgen van betrouwbaarheid de diagnose multiple sclerose (MS) te stellen.

Ontstaan en doel van de McDonald Criteria

Het  stellen van de diagnose MS levert vaak veel moeilijkheden op. Dat komt omdat de symptomen van de ziekte per individu erg verschillend zijn. Lang niet alle verschijnselen die ‘de patiënt’ aangeeft, zijn specifiek alleen verbonden met MS. Ze kunnen ook gerelateerd zijn aan andere aandoeningen.

Om het stellen van de diagnose MS te vergemakkelijken en te versnellen, heeft een internationaal panel voor het vaststellen van de diagnose MS een aantal criteria opgesteld. ‘The International Panel on Diagnosis of MS’ stelde deze criteria voor het eerst op in 2001. Deze zijn genoemd naar de Britse neuroloog  W. Ian McDonald, de toenmalige voorzitter van het MS-diagnosepanel.

De criteria benadrukken vooral het belang van het toepassen van magnetic resonance imaging (MRI) en het onderzoeken van ruggenmergvocht via een lumbaalpunctie (ruggenprik). Met name voor mensen die de diagnose Clinically Isolated Syndrom (CIS) hebben gekregen is het belangrijk. Met behulp van MRI en ruggenmergprik is het mogelijk MS in een vroeg stadium te onderkennen en vervolgens een adequate therapie te bepalen.

De McDonald Criteria zijn sinds 2001 al enige malen aangepast. Namelijk in 2005 en 2010. De laatste update  vond plaats in 2017.

Handboek voor de diagnose MS

De McDonalds Criteria zijn bedoeld als handboek voor het stellen van de diagnose MS. Het bevat richtlijnen voor MS-diagnostiek die door neurologen wereldwijd intensief worden nageleefd. Het is een belangrijk hulpmiddel om de diagnose MS vroegtijdig vast te stellen. Dat is van cruciaal belang voor de patiënt omdat deze daardoor tijdig kan starten met de therapie die voor hem/haar het meest geschikt is.

ct-scan-mri-op-een-ipad

Criteria

Aan welke criteria moet tegenwoordig worden voldaan om met zekerheid  de diagnose MS te kunnen vaststellen?

  1. Als op basis van klachten en afwijkingen of op een MRI minstens twee afwijkende plekken (laesies) op specifieke plaatsen in de hersenen en /of het ruggenmerg worden gezien.
  2. Als de aandoening gepaard gaat met minstens twee relapsen/schubs en er vervolgens verbetering (remissie) optreedt. Als dit niet het geval is moet er gedurende een jaar sprake zijn van een langzame aantoonbare verslechtering.
  3. Als geen relapsen en remissies optreden, moet een jaar lang bij de patiënt een geleidelijke verslechtering worden geconstateerd. In dat geval wordt de diagnose Primair Progressieve MS (PPMS) gegeven. Bovendien moeten dan op de MRI laesies te zien zijn en moet de liquortest positief zijn.
  4. Er mogen geen andere aandoeningen in het spel zijn die de klachten beter kunnen verklaren dan MS.

De diagnose ‘zeker MS’ wordt gegeven wanneer aan alle bovengenoemde criteria is voldaan. Wanneer (nog) niet alle criteria worden behaald, krijgt de patiënt de diagnose ‘mogelijk MS’.

Zie voor een uitgebreide, zeer gedetailleerde uitleg van de diagnosestelling MS ook:

https://msweb.nl/wat-is-ms/diagnose/criteria/mcdonald-criteria-herzien-2017/

https://msweb.nl/wat-is-ms/criteris/ruggenprik-terug/

Liquoronderzoek

Door middel van een prik – lumbaalpunctie, ook wel lp genoemd – tussen de ruggenwervels wordt ruggenmergvocht afgetapt dat zich om het ruggenmerg bevindt. Dit vocht, ook wel liquor genoemd, wordt onderzocht. Bij een aantal ziekten van het zenuwstelsel worden er afwijkingen in dit vocht gevonden. De meeste mensen met MS hebben uiteindelijk bij MS passende afwijkingen in de liquor. Maar er zijn ook andere ziekten, bijvoorbeeld bepaalde virusinfecties, die dezelfde soort afwijkingen in het liquor kunnen geven als MS.

Bij een deel van de mensen die MS hebben zijn geen afwijkingen in de liquor te vinden. Wanneer er typisch klinische en MRI afwijkingen zijn is het in een aantal gevallen niet nodig liquor onderzoek te doen om de diagnose MS te stellen. Zoals altijd bij het stellen van de diagnose MS moet de arts heel zeker zijn dat er geen andere ziekte is die het beeld beter kan verklaren. Dat geldt extra voor patiënten die (mogelijk) MS hebben maar geen liquorafwijkingen.

Headerfoto: Martin de Bouter

Dit vind je misschien ook interessant...

Back To Top