Kinderen die geboren worden onder het sterrenbeeld Stier of Tweelingen hebben bijna 20 procent meer kans op MS in hun latere leven dan baby’s, die geboren worden onder het sterrenbeeld Schorpioen of Boogschutter. Daarmee lijkt de oorzaak van MS in de astrologie gezocht te moeten worden. Tijd om te kijken of er geen aardse reden voor dit verschijnsel te vinden is.

Door: Mart Mantel*

90cmszien0205meibabyscartoon1Op de site van MSweb stond eind december 2004 een nieuwsbericht over de verschillende kans voor lente- en herfstbaby’s op het krijgen van MS. Het bevestigt het al langer bestaande vermoeden, dat de zwangerschap van de moeder en de eigen eerste levensmaanden op een of andere manier samenhangen met de kans om later MS te krijgen.

Aanleiding tot het nieuwsbericht is een publicatie van een onderzoeksgroep uit de Verenigde Staten, Canada en Groot-Brittannië, waarin die groep melding maakt van een op het eerste gezicht merkwaardige waarneming. Als je in mei geboren bent – in dit deel van de wereld het voorjaar – zou je bijna 20 procent meer kans hebben om MS te krijgen dan wanneer je in november ter wereld bent gekomen.

Het artikel is geschreven door de Canadian Collaborative Study Group met als eerste auteur Cristen J. Willer van de universiteit van Michigan in de Verenigde Staten van Amerika. Het onderzoeksresultaat is afgedrukt in het gezaghebbende tijdschrift British Medical Journal van 15 januari 2005. Ook prof. George C. Ebers van de universiteit van Oxford in Engeland is lid van de studiegroep. Hij is als adviseur verbonden aan de MS- werkgroep van het Erasmus Medisch Centrum in Rotterdam.

Onderzoeken

In de wetenschappelijke literatuur zijn diverse onderzoeken te vinden over het  verband tussen geboortemaand en de kans op het krijgen van MS. Maar je kunt daar geen duidelijke conclusie aan verbinden. Dit onderzoek lijkt dat wel mogelijk te maken.

De onderzoekers verzamelden gegevens over geboortedatum, afkomst en klinische geschiedenis  van 17.874 mensen met MS in Canada. Ter controle gebruikten ze de geboortedata van alle 13.675.451 mensen, die geboren waren in Canada tussen 1926 en 1970. Ze bekeken per maand het aantal geboorten van mensen die later MS gekregen hebben. In november bleken er 9 procent minder van die mensen geboren te zijn dan bij gelijke verdeling over de maanden verwacht zou kunnen worden. Voor de andere maanden konden ze geen verschil aantonen.

Tegelijk bekeken ze gegevens van groepen in Groot-Brittannië, Denemarken en Zweden. Bij samenvoegen van alle groepen met hun Canadese groep kregen ze gegevens over 42.405 mensen met MS. En dan zie je een heel vreemd beeld. In tien maanden van het jaar vind je geen verschil. Alleen de maand november steekt scherp af met ruim acht procent minder geboorten van toekomstige mensen met MS en de maand mei doet dat ook maar dan met ruim negen procent meer geboorten. Het verschil tussen mei en november is dus bijna 20%. Het lijkt wel of een gedeelte van de novembergroep per ongeluk in de computer bij de meigroep is terechtgekomen. Maar dat is niet waarschijnlijk; je vraagt je dan ook af wat de verklaring voor zoiets zou kunnen zijn.

Verklaringen

Het zoeken naar de betekenis van het seizoen tijdens de zwangerschap en vlak na de geboorte voor de aanleg van mogelijke toekomstige ziekten geldt niet alleen voor MS. Zo is beschreven, dat bijvoorbeeld het optreden van darmziekte als gevolg van overgevoeligheid voor gluten-eiwitten uit granen (coeliakie) met het geboortetijdstip zou samenhangen. In de zomer komt die ziekte meer voor bij zuigelingen dan in de winter. Tegelijk zijn er berichten, dat coeliakie de kans op MS verhoogt.

Ook zijn er publicaties te vinden over een verband tussen de geboortemaand en de ontwikkeling van het zenuwstelsel. Met name de kans op het krijgen van schizofrenie zou hoger zijn voor de mensen die in maart geboren worden.

d31mszien0104zwangerschap2Ver op het zuidelijk halfrond is het in
november lente. En in tegenstelling tot het hierboven beschrevene voor onze gebieden blijken  daar de meeste mensen met MS niet in mei maar in november geboren te zijn. Je kunt dus aannemen, dat er inderdaad van seizoensinvloeden sprake is.

Maar wat moet je er mee, dat je een haard van MS kunt vinden in het zonnige Italië, met name op Sardinië en Sicilië. En dat onder Lappen en Eskimo’s MS niet veel vóórkomt.
Er lijkt niet direct een verband met de omgevingstemperatuur te bestaan.

Je zou de verklaring ook kunnen zoeken in de relatieve vochtigheid tijdens zwangerschap en bevalling. Bij een hoge vochtigheid zou de veroorzaker van het ontstaan van MS meer kans krijgen. In dat geval zou de oerveroorzaker van MS een bacterie of schimmel kunnen zijn die de aanleg van het immuunsysteem in de war stuurt. Dat is een veel gehoorde veronderstelling.

Vitamine D

Veel onderzoekers houden het op de invloed van de zon. Daarbij gaan zij uit van een werking van vitamine D-3 bij het zich ontwikkelende immuunsysteem van de baby. Hoewel daar bij mensen geen duidelijk bewijs voor bestaat hebben sommige onderzoeksgroepen bij muizen een verband gevonden tussen het toedienen van vitamine D-3 en het evenwicht tussen MS-veroorzakende en MS-tegenwerkende bloedcellen. Feit is, dat vitamine-D3 in hoofdzaak onder invloed van de zon gemaakt wordt in de huid en dat het gehalte in het bloed bij de meeste mensen in het voorjaar aanzienlijk lager is dan in de herfst. Die vitamine komt weinig in de gewone voeding voor.

Maar omdat dat al heel lang bekend is zorgen verloskundigen en consultatiebureaus al jaren voor aanvulling door veel buitenlucht voor te schrijven en door eventueel de voeding aan te vullen met vitamine D-3-pillen als de r in de maand is. Toen er nog geen pillen gemaakt werden slikten heel veel Nederlandse kinderen levertraan. En al in 1927 voegde Unilever voor het eerst vitamine D toe aan margarine. Alles met de bedoeling om de kalkhoeveelheid in de botten te regelen en rachitis (Engelse ziekte) te voorkomen. Rachitis is als ziekte sterk teruggedrongen, maar voor MS lijkt dat niet het geval. Lappen en Eskimo’s zouden hun vitamine D-3 via de vele vis krijgen, die ze eten. Daarin zitten naast gunstige vetten hoge gehaltes van deze vitamine, een beetje het ‘levertraaneffect’.

Het innemen van te veel vitamine D-3 is overigens niet zonder risico. Bij meer dan drie keer de aanbevolen hoeveelheid per dag  ontstaat een vervelende kans op vergiftigingsverschijnselen. De natuur heeft mogelijk daarom de huid van veel wereldbewoners in de warme streken gekleurd doen zijn om dit te voorkomen. Een donkere huid kan beter tegen de zon en maakt minder vitamine D-3.

Latere leeftijd

Je kunt je afvragen in hoeverre de genoemde verklaringen voor de omgevingsinvloeden bij zwangerschap en vlak daarna ook nog gelden op latere leeftijd, en ook als de ziekte zich heeft geopenbaard. De afdeling van prof. Chris Polman van het MS-centrum van de Vrije Universiteit (VU) in Amsterdam onderzoekt de invloed van de hoeveelheid vitamine- D3 in het bloed op de ernst en de verschijnselen bij mensen met MS. De eerste resultaten worden in het najaar verwacht.

Maar hoe dan ook: het is belangrijk, dat onderzoekers nu een duidelijk verband hebben aangetoond tussen seizoensinvloeden bij zwangerschap en geboorte en de kans om later MS te krijgen. De zeer scherpe verschillen van de geboortemaanden mei en november blijven daarbij raadselachtig. Ook is de aard van de invloeden nog geheel duister. Zit de verklaring mogelijk in de astrologische hoek en staat die dus in de sterren geschreven?

British Medical Journal van 15 januari 2005;
www.gr.nl: Over de toediening van vitamine D-3 aan zwangeren en zuigelingen
www.nationaalkompas.nl: Over de prevalentie van MS in Nederland
www.msresearch.nl: Over het vitamine D-onderzoek in Amsterdam: of
Review in The European Journal of Clinical Nutrition 2004, volume 58, pagina 1095-1109 door B.M. van Amerongen, C. D. Dijkstra, P. Lips en Ch. Polman.


*) Mart Mantel is klinisch chemicus en was tot zijn pensionering, enkele maanden geleden, vast verbonden aan de afdeling klinische chemie van het Medisch Centrum Rijnmond Zuid. Hij is getrouwd met Trudy Mantel, een van de redacteuren van MSzien. Zij heeft MS.

MSzien, jaargang 2005, nr. 2 – Rubriek: ONDERZOEK

Dit bericht heeft 0 reacties

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *