MS is een grillige ziekte met een onvoorspelbaar beloop. Ook al wordt er onderzoek gedaan naar mogelijkheden om de functievermindering te voorspellen, steeds weer loop je tegen dingen aan die niet meer gaan zoals je gewend bent. Dan moet je nadenken over oplossingen. De ergotherapeut kan daarbij helpen.

Door: Trudy Mantel

700mszien-081201-ergotherapie-cartoon-groot1Ergotherapie is de specialisatie die probeert om normale dagelijkse handelingen die door ziekte moeilijk worden weer mogelijk te maken. Het kan gaan om de persoonlijke verzorging, boodschappen doen of eten koken. Een ergotherapeut kan adviseren bij aanpassingen die aan de woning moet worden gedaan. En ook bij de keuze van het juiste vervoermiddel speelt hij of zij een rol.
Bij het verstrekken van een rolstoel of scootmobiel door de gemeente komt de ergotherapeut in beeld. Deze biedt nog meer mogelijkheden. Zo kan de ergotherapeut een slimmere manier bedenken om je aan te kleden of naar het toilet te gaan.

Kwaliteit

Er zijn op dit moment zo’n 3500 ergotherapeuten in ons land. Ze hebben allemaal gestudeerd aan een van de vier HBO-opleidingen. Die opleidingen bieden een landelijk erkend diploma. Vrijwel alle ergotherapeuten zijn geregistreerd in een register. Zo wordt ook hun kwaliteit van werken gecontroleerd. De meeste ergotherapeuten zijn verbonden aan een revalidatieafdeling van een ziekenhuis, verpleeghuis of revalidatiecentrum, maar er zijn ook vrij gevestigde ergotherapeuten. Als je een verwijzing hebt voor een revalidatiearts is ergotherapie vaak één van de disciplines waar je mee te maken krijgt, naast bijvoorbeeld fysiotherapie en psychotherapie. Op die manier wordt heel grondig gekeken hoe je vanuit je persoonlijke situatie zo optimaal mogelijk kunt leven.

Ook de huisarts of de wijkverpleging kan een ergotherapeut inschakelen. De ergotherapeut draagt vaak dingen aan waar je zelf niet op komt. Dat kan vooral bij woningaanpassingen heel nuttig zijn. Als je nog redelijk goed functioneert besef je bijvoorbeeld niet dat je over een paar jaar misschien behoefte hebt aan een hittebestendig en krasvrij aanrechtblad, een anti slip vloer in je badkamer of een wasinrichting op je toilet. De ergotherapeut zal dan ook altijd bij je thuis komen kijken. ‘Dit wordt niks’, zeggen ze niet snel. Desnoods haalt deze zelf de naaimachine te voorschijn om bijvoorbeeld een bandje te maken waarmee je je been makkelijker in het bed kunt tillen.

Beroep met toekomst

Marjon van Dijken is 33 jaar en al negen jaar ergotherapeut. Ze is verbonden aan Cordaan, een grote instelling in Amsterdam die zorg verleent aan volwassenen, kinderen en ouderen met een verstandelijke of meervoudige handicap. Ze werkt zowel in de wijk als in een verpleeghuis en legt veel huisbezoeken af, meestal op de fiets. Ze geniet van haar werk, omdat ze veel buitenshuis is, haar eigen agenda kan plannen en zoveel verschillende mensen tegenkomt.

“Ik kan me geen mooier beroep voorstellen. Helaas is ergotherapie nog te weinig bekend. Ik denk dat het een beroep is dat toekomst heeft, nu het beleid van de overheid is dat mensen langer in hun eigen omgeving moeten kunnen functioneren.’ Een van haar meest spectaculaire resultaten vindt ze zelf, is dat ze een mevrouw van 98 jaar heeft leren rijden in een elektrische rolstoel. ‘Niemand had verwacht dat ze dat nog zou kunnen. Het kostte de nodige tijd en inspanning van ons beiden, maar ze had het er voor over. Juist omdat het voor haar zo belangrijk was om zelf dagelijks haar post te kunnen halen, was het heel doelgericht en merkte ik dat ik iets kon bijdragen”.

De cliënt

De problemen die Marjon tegenkomt bij mensen met MS zijn heel divers. Buitenshuis verplaatsen wordt vaak moeilijk als lopen, fietsen of autorijden niet meer lukt. Beperkte energie en coördinatiestoornissen kunnen maken dat in- en uit bed stappen en zelfverzorging moeilijk worden. Ook schrijven is vaak een probleem. Een andere schrijftechniek of een schrijfhulpmiddel kan een oplossing bieden. Spreken kan onverstaanbaar worden, daarvoor bestaan communicatiehulpmiddelen.

Marjon DijkenMarjon denkt altijd van uit de cliënt: ‘”ver het algemeen observeer ik eerst iemand wanneer die een activiteit op zijn of haar eigen manier uitvoert. Dit neem ik altijd als uitgangspunt. Dus de manier waarop iemand beweegt, zijn werkzaamheden organiseert en plant, de gewoontes die hij heeft. Daarna gaan we samen kijken hoe het makkelijker kan, of we een andere manier kunnen vinden, of dat we misschien naar een ondersteunend hulpmiddel moeten zoeken. In het algemeen betrek ik ook de partner en – als ze deel van het huishouden uitmaken – de kinderen. Dat is nodig om  begrip te kweken en de familie mee te kunnen laten denken. Als er een andere rolverdeling moet komen, zal dat uiteraard in goed overleg moeten gebeuren. Dit alles vraagt vaak behoorlijk veel van de omgeving. Uiteraard het meest van degene met MS”.

Instanties

De ergotherapeut kan ook iemand begeleiden bij de aanvraag van voorzieningen. Soms kost de aanvraag van een voorziening erg veel tijd. Dit kan de nodige frustratie opleveren. Marjon probeert wel de cliënt daar zelf achteraan te laten bellen, omdat ze niet alles uit handen wil nemen. Ze beschouwt het wel degelijk als haar rol is om aan degene die een aanvraag behandelt inzichtelijk te maken waarom zij denkt dat een bepaalde voorziening passend is.

Of het nu gaat om grote zaken zoals woningaanpassingen en vervoer of om (ogenschijnlijk) kleine problemen als makkelijker liggen of zitten of oefenen met leesbaar schrijven: de ergotherapeut kan veel betekenen voor iemand die zijn lichamelijke functies voelt verminderen. Als je tegen je beperkingen oploopt is het fijn om iemand te hebben die je laat zien welke mogelijkheden je nog wel hebt.

Meer weten: zorgwijzer.nl/vergoeding/ergotherapie

 
MSzien jaargang 7, december 2008 (4)

Dit bericht heeft 1 reactie

  1. Ik wist wel dat de rol van ergotherapeut zo belangrijk is, maar ik had geen idee dat er bijna 3500 specialisten in dit gebied in Nederland zijn! Ik zoek iemand die me met mijn tante kan helpen omdat ze ziek is en op de rolstoel zit, en ik heb net een nieuwe baan gekregen, dus zak ik bijna geen tijd hebben om haar te helpen. Nu realiseer ik me dat ik zo’n specialist nodig heb. Hopelijk zal ik een van deze 3500 vinden die goed voor mijn tante kan zorgen!

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *