skip to Main Content

Bij een acute, heftige schub of een langdurige schub kan de neuroloog een steroïdenkuur voorschrijven. Steroïden (zoals methylprednisolon) kunnen de duur van de schub verkleinen en ervoor zorgen dat je sneller herstelt.

Op deze pagina lees je meer over steroïden, wat ze doen bij een schub, wanneer en hoe je ze kunt gebruiken en welke mogelijke bijwerkingen ze hebben.

Wat is een schub?

De ontstekingsaanvallen die relapsing-remitting MS (RR MS) typeren, heten schubs (spreek uit: sjoeps), andere benamingen zijn relapsen, exacerbaties en opvlammingen. Een schub duurt minimaal 24 uur, maar kan ook enkele dagen of zelfs weken aanhouden.

Een schub kan tot allerlei klachten leiden, zoals extreme vermoeidheid, uitvalsverschijnselen, moeite met lopen, krachtverlies of oogproblemen. Welke lichaamsfunctie(s) wordt (worden) geblokkeerd, hangt af van het hersengebied waarin de ontstekingen ontstaan.

Na een schub herstel je meestal weer, tot de volgende aanval zich aandient. Tijdens de herstelperiode heb je vaak weinig of geen klachten. Gemiddeld komen schubs zo’n drie keer per jaar voor. Lees hier meer over schubs en de vormen van MS

Wat doen steroïden bij MS?

Steroïden kunnen de aanval van je immuunsysteem op de eigen myeline temperen en ontstekingen verminderen. Deze middelen zijn actief in elke fase van het ontstekingsproces en kunnen de eerste koorts en zwellingen verminderen.

Daarnaast gaan ze de oorzaken van chronische (langdurige) ontstekingen tegen. Dankzij deze eigenschappen zorgen steroïden ervoor dat je sneller herstelt van een schub. Maar ze hebben geen invloed op de mate van je herstel.

Er is geen bewijs om aan te nemen dat steroïden de progressie van MS vertragen of symptomen op de lange termijn verbeteren.

Infuus of tablet?

Methylprednisolon is het meestgebruikte steroide om een schub te behandelen. Tot voor kort moest je hiervoor altijd naar het ziekenhuis, omdat het via een infuus wordt toegediend.

Maar tegenwoordig is het middel ook beschikbaar in tabletvorm. Zo’n tablet kun je gewoon thuis met wat water innemen. Dat scheelt een hoop gedoe en reistijd.

Uit onderzoek blijkt dat bij dezelfde dosis beide vormen even goed werken. Naast prednisolon valt soms de keuze op het krachtigere dexamethason, maar dan krijg je wel een veel lagere dosering dan van prednisolon (tien keer lager). Dexamethason kun je ook als tablet thuis innemen.

Op welk moment starten?

Samen met je neuroloog bespreek je het beste moment om steroïden in te zetten als je een schub hebt. Dat moment is vooral afhankelijk van de ernst van je klachten. Ervaar je (nog) geen grote problemen, dan kun je de inzet van steroïden nog even uitstellen.

Bij een acute schub zal je neuroloog waarschijnlijk methylprednisolon voorschrijven. Een infuus krijg je meestal op de polikliniek van het ziekenhuis, verspreid over drie tot vijf dagen. Als het toedienen van een infuus of de reis naar het ziekenhuis lastig is, kun je ook voor tabletten kiezen die je gewoon thuis kunt innemen.

De meeste steroïdenkuren zijn kort maar krachtig om de schub zo snel mogelijk de kop in te drukken. Als je vaak en langdurig hoge doses steroïden gebruikt, kunnen op de lange termijn ernstige bijwerkingen optreden (zie hieronder). Daarom is het verstandig waar mogelijk het aantal kuren te beperken tot ongeveer drie per jaar.

infuus

Foto: Agnes

Bijwerkingen

Bijwerkingen tijdens toediening via infuus

  • Metaalsmaak in je mond.
  • Rond de plek van de infuusnaald kan je huid zwellen en pijnlijk worden.
  • Verhoogde hartslag, ‘opvliegers’ of een rood gezicht.

Bijwerkingen tijdens de kuur (infuus en tablet)

  • Slaapproblemen of het gevoel dat je vaak moet plassen (vooral ’s nachts).
  • Gevoel van euforie, waardoor je het idee hebt dat je MS werkelijk vooruit is gegaan.
  •  Hevige stemmingswisselingen.

Bijwerkingen op lange termijn

Bij langdurig en veelvuldig steroïdengebruik kunnen op de lange termijn de volgende (ernstige) bijwerkingen optreden:

  • Vetophoping (vollemaansgezicht, tailleomvang neemt toe).
  • Spierverslapping, met als gevolg dunne armen en benen.
  • Diabetes, door een verstoorde suikerstofwisseling.
  • Osteoporose (botontkalking), toegenomen risico op botbreuken.
  • Slijtage van het heupgewricht.
  • Acne.
  • Bloeduitstortingen.
  • Staar.
  • Verminderde weerstand tegen infectie (en infecties niet opmerken omdat steroïden koorts onderdrukken).
  • Wonden genezen minder snel.
  • Maagzweren.

Steroïden en multidisciplinaire revalidatie

De behandeling van een schub met medicatie kun je het best combineren met multidisciplinaire revalidatie. Naast de steroïdenkuur werk je dan met een team van zorgverleners (bijvoorbeeld een fysiotherapeut, ergotherapeut en psycholoog) aan je klachten en conditie.

Uit onderzoek blijkt dat mensen met zo’n gecombineerde behandeling in een betere conditie uit de schub komen dan mensen die alleen een steroïdenkuur volgen.

Headerfoto: Agnes

Dit vind je misschien ook interessant...

Back To Top