De aanwezigheid van antistoffen bij gebruik van Tysabri heeft negatieve gevolgen voor de patiënt. De concentratie Tysabri in het bloed daalt, waardoor de kans op actieve laesies en schubs groter is.

Tysabri is bij onderzoekers bekend onder de onderzoeksnaam natalizumab. Het is een medicijn dat verhindert dat witte bloedcellen door de bloed-hersen-barriere dringen en in het centraal zenuwstelsel terecht komen. Hierdoor wordt de ontstekingsreactie in patiënten met de schubvorm van MS (RRMS) geremd. Uit verschillende studies is gebleken dat natalizumab het aantal schubs vermindert. Ook werden er bij patiënten die natalizumab gebruikten minder laesies gevonden op de MRI, vergeleken bij placebo-gebruikers. Omdat er bij gebruik van natalizumab een klein risico is op het krijgen van progressieve multifocale leukoencephalopathy (PML), wordt dit medicijn alleen voorgeschreven als eerstekeuze middelen (zoals betaferon, rebif, copaxone) niet goed werken.

Bij het gebruik van natalizumab kan het gebeuren dat het lichaam neutraliserende antistoffen aanmaakt tegen de natalizumab. Hierdoor is het mogelijk dat het medicijn zijn werk niet goed meer kan doen. In deze studie is gekeken in hoeverre de aanwezigheid van antistoffen invloed heeft op de hoeveelheid natalizumab in het bloed en wat de invloed hiervan is op het aantal lesies en schubs.

In dit onderzoek van een team van het Amsterdamse VUMC zijn 73 RRMS patiënten over een periode van 3 jaar gevolgd. Tijdens deze periode werd er regelmatig bloed afgenomen en werd er elk jaar een MRI gemaakt.

Uit de resultaten van de studie bleek dat bij meer dan 50% van de deelnemers ergens gedurende de 3 jaar antistoffen waren gevonden. Bij ongeveer de helft van deze groep was dit bij elke bloedafname het geval.

De aanwezigheid van antistoffen hing sterk samen met de concentratie natalizumab in het bloed. Hoe meer antistoffen iemand had, hoe lager de concentratie natalizumab.
De onderzoekers hebben ook gekeken naar de effecten van lage natalizumab concentraties op de MRI uitslagen. Hieruit bleek dat mensen met lage concentraties natalizumab (en dus veel antistoffen), een grotere kans hadden op aankleurende (actieve) lesies op de MRI en het krijgen van een schub.

Het is tot nu toe onduidelijk waarom sommige patiënten geen, en andere wel antilichamen produceren. Wel is duidelijk dat de aanwezigheid van antistoffen bij gebruik van natalizumab negatieve gevolgen heeft voor de patiënt. De concentratie natalizumab in het bloed daalt, waardoor de kans op aankleurende lesies en schubs aanzienlijk groter is.

Bron: Vennegoor A, Rispens T, Strijbis EM, Seewann A, Uitdehaag BM, Balk LJ, Barkhof F, Polman CH, Wolbink G, Killestein J.
Department of Neurology, VU University Medical Center, The Netherlands.
Multiple Sclerose 2012 Sep 19. [Epub ahead of print]