Amsterdamse onderzoekers hebben het visuele systeem van MS patiënten met een lange ziekteduur onderzocht en vergeleken met dat van gezonde controles. Ze vonden een afname in volume van verschillende retinale lagen en delen van de visuele cortex in het brein.

De onderzoekers bekeken het visuele systeem in MS patiënten die eerder optische neuritis (een ontsteking van de oogzenuw) hebben gehad en patiënten die dit niet hebben gehad, en vergeleken dit systeem met die van gezonde controles. Doordat beschadigde neuronen verbindingen hebben met gezonde neuronen, kunnen deze gezonde neuronen ook beschadigd raken. Dit proces wordt ‘trans-synaptische (of: retrograde) axonale degeneratie’ genoemd. De onderzoekers wilden er achter proberen te komen in hoeverre dit proces gaande is in het visuele systeem van MS patiënten.

Aan dit onderzoek deden 230 MS patiënten met een lange ziekteduur en 63 gezonde controles mee. Bij alle deelnemers werden structurele MRI scans van het brein gemaakt, en door middel van OCT, een techniek die schade aan het oog in kaart kan brengen, werden scans van de retina gemaakt. Deze scans werden gebruikt om de hoeveelheid atrofie (afname in volume) van verschillende retinale lagen en de primaire en secundaire visuele cortex in het brein te meten.

De onderzoekers vonden een afname in volume van de diepe retinale lagen van MS patiënten vergeleken met gezonde controles. Deze afname was zowel in patiënten die eerder optische neuritis hadden gehad als in patiënten die dit niet hadden gehad zichtbaar. In beide groepen reikte deze schade tot aan de binnenste laag van de retina. In de groep die eerder optische neuritis had werd tevens een locale afname van volume gevonden van de primaire en secundaire visuele cortex in het brein, maar niet in de groep zonder een geschiedenis van optische neuritis.

Concluderend stellen de onderzoekers dat deze resultaten er op wijzen dat ‘trans-synaptische axonale degeneratie’ stopt in de binnenste laag van de retina. Deze laag bestaat uit neuronen waarvan bekend is dat ze enig herstellend vermogen hebben. Dit mechanisme lijkt echter niet plaats te vinden in de primaire visuele cortex in het brein, waardoor de neuronen in dit gebied kwetsbaarder zijn voor schade (degeneratie).

Bron: Balk LJ, Twisk JW, Steenwijk MD, Daams M, Tewarie P, Killestein J, Uitdehaag BM, Polman CH, Petzold A. A dam for retrograde axonal degeneration in multiple sclerosis? J Neurol Neurosurg Psychiatry. 2014 Jan 28. doi: 10.1136/jnnp-2013-306902.

Samenvatting: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24474822