Schade aan het netvlies van het oog komt vaak voor bij MS. De mate van zenuwcelschade kan worden bepaald met behulp van OCT. Uit dit onderzoek blijkt dat de hoeveelheid schade aan de ganglioncellaag in het netvlies een goede indicatie is voor de mate van ziekteactiviteit in de hersenen.

De oogzenuwen zijn vaak aangetast bij mensen met MS. Dit uit zich meestal in de vorm van een oogzenuwontsteking (neuritis optica). Bij deze ontsteking raakt de oogzenuw beschadigd, wat ervoor zorgt dat aangrenzende zenuwcellen in het netvlies van het oog ook beschadigd raken. Een relatief nieuwe manier om deze zenuwcelschade in het netvlies te meten, is met behulp van optical coherence tomography (OCT). Een OCT is een oogscan waarbij een afbeelding gemaakt kan worden van de doorsnede van het netvlies. Op deze manier zijn alle verschillende cellagen (iedere laag bestaat uit een ander soort zenuwcellen) goed te meten en te onderscheiden. Als de zenuwcellen beschadigd zijn door de MS, zijn deze cellagen dunner dan normaal.

De onderzoekers van deze studie wilden weten of het mogelijk is om ziekteactiviteit in de hersenen vast te stellen aan de hand van de dikte van bepaalde cellagen (de ganglion cellaag en de zenuwvezel laag) in het netvlies.

Bij een grote groep MS patiënten werden bijna 2 jaar lang herhaaldelijk MRI en OCT scans gemaakt. Het krijgen van schubs en aankleurende (actieve) laesies op de MRI werden gezien als een teken voor ziekteactiviteit. MS patiënten die ooit een oogzenuwontsteking hadden gehad, konden niet meedoen aan de studie. Dit was omdat een oogzenuwontsteking heel veel schade in het netvlies kan veroorzaken, waardoor het niet mogelijk is om te bepalen welk deel door de ziekteactiviteit in de hersenen kwam en welk deel door de oogzenuwontsteking.

Uit de resultaten bleek dat de patiënten met veel schubs en nieuwe laesies, die dus een hoge ziekteactiviteit hadden, ook duidelijk de snelste afname van de ganglioncellaag in het oog lieten zien. Dit was met name duidelijk te zien in de beginfase van de ziekte. De dikte van de ganglioncellaag is dus een indicatie voor globale ziekteactiviteit.

De onderzoekers laten zien dat het mogelijk is om globale ziekteactiviteit in de hersenen te bepalen met een relatief simpele oogscan.
Omdat OCT scans goedkoop en snel gemaakt kunnen worden, zou OCT goed bruikbaar zijn als meetinstrument in studies waarbij men het beschermde effect van nieuwe medicatie op zenuwcel schade onderzoekt.

Bron: Ratchford JN, Saidha S, Sotirchos ES, Oh JA, Seigo MA, Eckstein C, Durbin MK, Oakley JD, Meyer SA, Conger A, Frohman TC, Newsome SD, Balcer LJ, Frohman EM, Calabresi PA.
Diverse instituten in de USA
Neurology 2013 Jan 1;80(1):47-54.