In 1993 begon ik met yoga. Het jaar ervoor had ik de diagnose MS gekregen en mijn toekomst lag in duigen. Ik las dat yoga goed was voor mensen met MS. Mezelf leren ontspannen leek me belangrijk. De oefeningen vielen tegen, ook mijn hoofd erbij houden was moeilijk.  We moesten bewegen vanuit ons tastgevoel, maar de eerste jaren deed ik gewoon gymnastiek. Ik deed mijn uiterste best en was na afloop vaak kapot. Toch voelde yoga vanaf de eerste les goed voor me. Langzamerhand begreep ik wat mijn yogadocent bedoelde met “bewegen vanuit ons tastgevoel”. Soms lukte dit zelfs, kon ik voelend bewegen.

Een stukje theorie

MS en yogaPatanjali, filosoof en geleerde die leefde in India, wellicht 200 jaar voor Chr. wordt de vader van de yoga genoemd. Hij beschreef de yoga sutra’s, de meest traditionele omschrijving van het pad van yoga. “Yoga is het stilleggen van de wervelingen van de geest.” Vóór die tijd werden deze sutra’s mondeling doorgegeven. Onderdeel van de sutra’s is het 8-voudige pad, belangrijk in alle yogastromingen. Alle stappen van het 8-voudige pad vormen tezamen yoga, ze kunnen niet zonder elkaar (happywithyoga.com).

Wat doen we in de yogales?

Asana’s, houdingen die je op een bepaalde manier aanneemt en een bepaalde tijd volhoudt. Oorspronkelijk zijn de asana’s bedoeld om te kunnen zitten in meditatie. We beginnen de les met een goede, maar makkelijke zithouding en rustig ademhalen. Om de drukte van buiten achter ons te laten en ons te richten op onszelf. Tijdens de les nemen we houdingen aan in zit, stand en lig. Lichaam en geest zijn actief.

Verbonden met de houdingen is Pranayama, ademhalingsoefening. Prana betekent levensenergie, yama betekent beheersing. De prana wordt gedragen door de ademhaling, daarom is de ademhaling een belangrijk onderdeel van yoga. Tijdens de asana’s is rustig doorademen belangrijk. We voeren bepaalde delen van de houding uit op de inademing, andere delen op de uitademing.

We sluiten de les af met Savasana (lijkhouding), de eindontspanning. We kleden ons warm aan, doen een dekentje over. Onder leiding van onze yogadocent ontspannen we ons helemaal, lichaam en geest. Het is de bedoeling dat je helder aanwezig blijft, niet in slaap valt. Dat laatste lukt niet altijd.

De overige stappen van het 8-voudige pad komen tijdens de lessen eveneens aan de orde, tijdens asana’s of in gesprekken. Thuis doe ik een paar keer per week ademhalingsoefeningen. Ook bij spanning zijn deze zinvol, omdat we dan oppervlakkiger gaan ademhalen. Verder nek-/schouderoefeningen. Als ik wakker word, doe ik automatisch bekkenkanteloefeningen vanwege mijn stijve rug. Ook torsieoefeningen voor mijn wervelkolom doe ik liggend op bed.

Praktische informatie

Ik beoefen yoga in een reguliere groep. We doen rustige yoga met verdieping voor de mensen die méér aankunnen. Veel mensen zijn 50+, sommige hebben klachten, fysiek of mentaal. Je eigen grens ontdekken en bewaken is een belangrijk onderwerp dat iedere les terugkomt.

Na de les delen we soms een ervaring. Eén keer per maand drinken we koffie na de les, gelegenheid voor een gesprek. Zelf doe ik yoga sinds een aantal jaren zittend in mijn rolstoel. Samen met mijn docent pas ik de oefeningen aan, zodat de oefening voor mij net haalbaar is en het doel van de oefening zoveel mogelijk behouden blijft. Op de goede manier combineren van houding met ademhaling is moeilijk voor mij, zowel wat betreft concentratie (dubbeltaak) als motoriek. Ik gebruik een stevige stoel voor extra ondersteuning bij vooroverbuigingen en voor langzit (als de anderen staand oefenen).

Regelmatig sla ik een oefening over of stop eerder om binnen mijn grenzen te blijven. Dit blijft mij veel moeite kosten, maar is belangrijk voor iedereen. Tijdens de eindontspanning zet ik mijn elektrische rolstoel in de ligstand. Als ik mij niet in staat voel de houdingen uit te voeren, probeer ik toch naar de yogales te gaan. Ik beoefen yoga dan alleen in mijn hoofd, liggend in mijn rolstoel met een dekentje over. Na afloop voel ik me dan net alsof ik fysiek heb meegedaan aan de les. Zo bijzonder.

Wat kost yoga me?

Veel organisatie om elke maandagochtend om 10 uur in de yogaruimte aanwezig te zin. Soms stress, als de voorbereiding op maandag niet volgens plan verloopt.

Wat heeft yoga me gebracht?

Bewustwording en kracht.

  • Ik heb MS, maar ik ben en blijf Mariëtte. MS heeft grote impact op mijn leven, maar ik houd zelf de regie over mijn leven.
  • Jaren heeft mijn MS als een onweerswolk boven mijn leven gehangen. Nu heb ik het vertrouwen dat ik dit leven aankan, wat mij ook te wachten staat.
  • We leren: alles komt en gaat weer voorbij. Geluk komt en gaat voorbij, ook voor ons verdriet geldt dit.
  • Tijdens de yogahoudingen realiseer ik me altijd goed wat ik een tijd geleden nog wél kon en nu niet meer. Dat is confronterend. Het heeft er wel voor gezorgd dat mijn verlies en mijn verdriet deel zijn geworden van mijn dagelijks leven.
  • Doordat mijn verdriet een plaats heeft in mijn dagelijks leven, kan ik ook weer de andere kant op kijken. Ik beleef plezier aan wat ik wel kan, wat er wel is. Ik ben dankbaar voor de lieve mensen om mij heen.
  • Na de les voel ik me heerlijk: volledig ontspannen maar ook actief.

Met dank aan Koos, Joyce, Mareen en Ellicia voor jullie begeleiding op dit mooie levenspad.

Mariëtte Koot

Dit bericht heeft 0 reacties

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.