Als jong meisje bezocht ik in de jaren zestig voor het eerst Berlijn. Eigelijk vond ik het een beetje griezelig, zo’n reis achter het ijzeren gordijn. Het was zo ver reizen over slechte wegen door een vijandig land en je hoorde van die enge verhalen over mensen die zich ongemerkt in je auto verstopten en dan door grimmige grenswachten werden ontdekt.

Kennelijk vonden mijn ouders dat ook en het werd mijn eerste vliegreis. Vond ik eigenlijk ook wel eng maar ja, dat kon je natuurlijk niet zeggen. Erg veel weet ik er trouwens niet meer van af, dat eerste bezoek aan Berlijn.

Daarna kwam die stad nooit meer in me op als reisbestemming. Het bleef gewoon verweggistan. Maar vorig jaar kocht ik een Baedeker Reiseführer. Een reisgids die héél zuinig in het uitdelen van complimenten is. In dat hele grote Duitsland zouden er maar 26 plaatsen de moeite waard zijn om echt voor om te reizen. Ik las dat één van die plaatsen Berlijn is en opeens kreeg ik er zin in.

Ik ben trouwens nog altijd een beetje bang voordat ik op reis ga. Een soort reiskoorts, bang voor het onbekende. Tegenwoordig droom ik dat ik met mijn rolstoel bovenaan een trap sta en de lift niet kan vinden. Of de deuren van het hotel zijn te smal of alle plaatsen die ik wil bezoeken zijn ontoegankelijk.

Reiskoorts of niet, als je een rolstoel gebruikt is het toch wel handig om wat meer tijd in de voorbereiding te steken. Ver is Berlijn in ieder geval echt niet meer. De wegen er naar toe zijn prima en met de auto rijd je er gemakkelijk in een dag naar toe. Dus even een kaart kopen of op Internet kijken en dat is vast klaar.

Volgende vraag: waar ga je slapen? Er bestaat een heel handige hotelgids: Handicapped-Reisen met duizend hotels, waarin precies staat hoe toegankelijk het hotel is. Of de Duitse ANWB-gids, de Aral Schlummer Atlas, met 5000 hotels. Nee, niet allemaal toegankelijk maar wel met duidelijke rolstoel-tekentjes. En zo kwam ik terecht in hotel Mondial op de Kurfürstendam.

Hotel Mondial is echt een oase voor mensen in een rolstoel. Ik denk dat de eigenaar een rolstoel heeft. Het ligt midden in de stad met garage en daar kun je je scootmobiel opladen. De liften zijn prettig. De kamers zijn niet ‘aangepast’; éénderde van de kamers is gewoon voor iedereen geschikt. Heerlijk ruim, ruime badkamer, geen drempels. Niet dat gepietepeuter en gebots om een bed heen. En ook nog een prima ontbijt.

OK. Bestemming gekozen. Slapen geregeld. Wil je als mens in een rolstoel wel een poosje naar Berlijn? Ja wis en waarachtig wel. Berlijn is groot. Daarin moet je je niet vergissen. Het is geen Amsterdam. De afstanden zijn gigantisch. Als je een scootmobiel kunt meenemen is dat probleem voor jou dus opgelost. Moet je partner maar de bus nemen. Met de rolstoel kun je trouwens ook in de bus. Op de bussen staat precies aangegeven wat je kunt verwachten. In sommige bussen kun je zelfstandig als rolstoelgebruiker terecht; in andere bussen heb je assistentie nodig. Wil je alleen, moet je dus wat langer wachten, maar het kan wel. En als je een parkeerkaart voor gehandicapten hebt, kun je ook genoeg parkeerplaatsen vinden.

2aemijnvakantieberlijn12Eenmaal in Berlijn herinnerde ik me mijn vorig bezoek toch wel een beetje. De Kurfürstendam, de Gedächtnis Kirche, Slot Charlottenburg. Maar er is zo ontzettend veel moois bijgekomen. Want ik ontdekte nu pas dat Oost-Berlijn in feite het grootste en mooiste stuk van de stad had. De Brandenburger Tor, de Berliner Kathedraal, de Opera, het ‘Rode Gemeentehuis’, de Rijksdag, de Gendarmenmarkt. En overal, behalve in de opera, is er voor gezorgd dat je met een rolstoel naar binnen kunt. Bij de Rijksdag mag je bijvoorbeeld achterom en dat is maar wat fijn, want aan de voorkant staan lange rijen mensen te wachten.

En als je dan toch naar Berlijn gaat, dan moet je eigenlijk ook één of twee dagen Potsdam bezoeken. Potsdam, met als hoogtepunt het slot Sanssouci, is echt van een onvergelijkbare schoonheid. Interessant ook om Cecilienhof te bezoeken, waar de drie overwinnaars in 1945 de Potsdam Conferentie hielden. Als je in Potsdam rondloopt en bedenkt dat al die pracht en praal zoveel jaren voor de westerse wereld verborgen is geweest. Ongelooflijk. Ook hier trouwens zijn de afstanden enorm. Een electrische rolstoel of scootmobiel is wel aan te raden.

En die reiskoorts? Die was dus weer eens echt overbodig.

www.baedeker.de; de bekendste reisgids van Duitsland
www.aral.de: de automobielclub van Duitsland die onder meer een hotelgids uitgeeft.
www.hotel-mondial.com: aanbevolen hotel in Berlijn op de Kurfurstendam
www.fmg-verlag.de: de uitgever van Handicapped Reisen Deutschland
www.rfb-touristik.de: organisatie die reizen voor mensen met een handicap boekt. Geven jaarlijks een gids uit: Reisen für Behinderte.
www.hotel-rheinsberg.com/fs_uns.html: Hotel Rheisberg, 20 kilometer ten noorden van Berlijn, gelegen aan een meer, met alle 108 kamers toegankelijk en diverse activiteiten waarbij speciaal rekening is gehouden met mensen met een handicap.

Sjoukje, oktober 2002

Gepubliceerd op MSweb: 06-02-2004