We kennen hem allemaal, de blindengeleidehond. Die mooie Duitse Herder of Labrador die zijn slechtziende baasje door het drukke verkeer loodst.  Hij was de eerste hulphond; tegenwoordig werken honden ook als de geduldige helpers van mensen met een andere handicap. Ze kunnen bijvoorbeeld epileptische aanvallen  registreren en mensen met een fysieke handicap helpen in het dagelijks leven. Daarnaast is een hond natuurlijk ook aangenaam gezelschap en een stimulans om de deur uit te gaan.

Door: Trudy Mantel

hulphond stichtingnederlandEen hond kun je vrijwel alles leren, dus ook om voorwerpen op te rapen, je jas te helpen aantrekken, deuren open te doen en opletten dat je niet valt. Dat gaat natuurlijk niet vanzelf; voordat een hond zichzelf hulphond mag noemen heeft hij een intensieve training achter de rug. Die begint al op het moment dat hij het nest verlaat en duurt enige jaren. Sinds de tachtiger jaren van de vorige eeuw zijn in Nederland hulphonden actief.

Hoe het begon

In 1984 wilde een bewoner van verpleeghuis Margriet in Nijmegen graag een hond. De directeur van het huis liet met de hulp van een Amerikaanse organisatie een hond trainen. Met succes voor baas en hond, de Stichting Soho was geboren! In 1992 volgde Stichting SAM, die koos voor een meer individuele aanpak door het afstemmen van de opleiding op de wensen van de cliënt. In 1997 kwam daarbij Stichting Eurodog, die ook jonge kinderen wilde leren werken met een hulphond. In 2001 zijn deze drie stichtingen gefuseerd tot de Stichting Hulphond Nederland. Daarnaast bestaat Hulphondenschool De Click, opgezet door instructeurs van de voormalige Stichting ‘De hond kan de was doen’. De Click specialiseert zich in teamtraining; baas en hond worden samen opgeleid.
Beide instituten krijgen hun geld slechts voor driekwart van de zorgverzekeraar. Voor de rest moeten ze het hebben van giften, donaties en van sponsors. Hoewel een hulphond gedurende zijn training en verdere leven vele duizenden euro’s kost zijn er, behalve voor het voer en de andere normale kosten die het hebben van een hond met zich meebrengt, voor het baasje geen extra kosten aan verbonden.

De opleiding

Hoe word je nou als hond een hulphond, en hoe word je als mens het baasje van een hulphond? Als je denkt dat je door je handicap in aanmerking komt voor zo’n hond kun je op de site van SHN of De Click alle informatie vinden. Je kunt je aanmelden met een formulier, dat je na een telefoontje toegestuurd krijgt.

de hond leert alerlei vaardighedenEr volgt dan een indicatietraject met de opleider en eventueel de zorgverzekeraar. Bij een positieve indicatie vergoedt de zorgverzekeraar de kosten van de opleiding. De opleider kijkt onder andere of je voor een hond kunt zorgen, of je interesse hebt in de training van een hond en wat je persoonlijke leefomstandigheden zijn.
De SHN selecteert jonge puppies op hun geschiktheid, bij verschillende fokkers of bij hun eigen fokteven. Zodra de hondjes het nest verlaten gaan ze naar een gastgezin, waar ze leren wat elke hond moet leren: gehoorzaamheid, discipline en aangepast gedrag. Na een jaar gaat het hondje terug naar SHN, vaak na een hartverscheurend afscheid. Dan volgt de opleiding tot echte hulphond, waarbij ook het toekomstige baasje een rol speelt. Joop Mekke van de cliëntenzorg van SHN vertelt daarover: “De opleiding na de gastgezinperiode duurt zes tot acht maanden. In die tijd trainen we de hond voor alle  vaardigheden die hij in zijn leven als hulphond nodig zal hebben. De laatste twee maanden van de opleidingstaan in het teken van maatwerk, we koppelen de hond dan aan een cliënt die op de wachtlijst staat. De training is dan vooral gericht op de werkzaamheden die de hond bij die specifieke persoon moet gaan doen. Ook de mogelijkheden van het toekomstige baasje nemen we in die training mee”.

Teamtraining

Bij De Click gaat het iets anders. Hier werkt men met teamtraining: baas en hond worden samen aan het werk gezet. Ellen Gehrels is 56 jaar en heeft al 21 jaar MS; zij volgde, samen met haar hond Luna de opleiding bij ‘De Click’.

Ellen Gehrels en hond lunaZij vertelt daarover:
“De opleiding bij ‘De hond kan de was doen’, nu Hulphondenschool ‘De Click’, kwam voor mij precies op het juiste moment. Er kwam een nieuwe uitdaging in m’n leven: samen met mijn eigen hond de teamtraining gaan volgen, om te voorkomen dat ik steeds meer afhankelijk van de thuiszorg zou worden. En dat is gelukt ondanks het feit dat alleen mijn linkerarm en -hand nog redelijk functioneren. Luna kwam als pup al bij mij wonen. Daarom kennen we elkaar al vanaf het begin door en door, zij kent mijn woon- en leefomstandigheden  en mijn lichaamstaal. Toen Luna 1 jaar was hebben wij ons aangemeld voor de teamtraining.  Je moet natuurlijk wel iets met honden hebben en je voor 100% willen inzetten om de opleiding te volgen. Het kost tijd, geduld en doorzettingsvermogen, maar geen lichamelijke inspanning. Je moet je hond goed kunnen verzorgen en ook wel beseffen, dat je hulphond ook gewoon ‘hond’ mag zijn. De hond moet aanleg hebben om te willen en kunnen helpen en krijgt verder allerlei strenge medische keuringen. Alle rassen kunnen in aanmerking komen, het belangrijkste is dat de hond goed bij je past. De opleiding duurt ongeveer een half jaar. De hond is dan tussen de vijftien maanden en drie jaar oud”.

Portemonnee

Wat een hulphond allemaal voor zijn baasje kan doen is ongelooflijk. Het varieert van helpen bij wassen en aankleden tot de deuren open en dicht doen, knopjes bedienen van het licht en de lift en de gordijnen dichtdoen. Zelfs zijn baasje in en uit bed helpen gaat een hulphond niet te ver. Ook buitenshuis is er genoeg te doen voor een hulphond. Hij kan de tas dragen en in een winkel geeft hij de portemonnee aan de caissière. Omdat hulphonden vaak echte schoonheden zijn en hun gedrag de mensen natuurlijk erg aanspreekt, trekken ze buiten vaak aandacht. Maar het is belangrijk dat de hond alleen op zijn baasje let, daarom dragen ze buiten meestal een dekje met het verzoek om de hond geen aandacht te geven. Een ADL-hond, zoals dit type hulphond ook wel genoemd wordt, is behalve een grote hulp ook een echte kameraad!

Pensioen

hond luna aan het werkHelaas is een hondenleven betrekkelijk kort en er komt een dag dat de hond te oud wordt voor zijn werk. De honden van SHN, die hun hele leven eigendom blijven van de Stichting, krijgen als ze negen jaar zijn een keuring. Als een hond niet meer aan de eisen kan voldoen wordt hij huishond. Hij gaat dannaar een gezin voor zijn pensioen. Dat kan ook het baasje zijn voor wie hij zijn hele leven gewerkt heeft. Deze krijgt dan een nieuwe hulphond; hij heeft dan twee honden in huis. De honden die bij ‘De Click’ opgeleid zijn, zijn eigendom van het baasje en die blijven daar dus gewoon. Ook deze honden krijgen overigens periodieke keuringen om te beoordelen of hun vaardigheden nog op peil zijn.

Aanrader

Voor wie van honden houdt en daar energie in wil steken en bovendien de ruimte en de gelegenheid heeft om een hond te houden, lijkt een hulphond een ideale oplossing om zo lang mogelijk zelfstandig te blijven. Ellen zegt daarover: “Luna is mijn levenskameraad en staat dag en nacht voor me klaar. Zij heeft mijn leven enorm verrijkt, zowel binnenshuis als buiten. Met een hulphond krijg je veel sociale contacten en trek je er vaker op uit. Je bent nooit meer alleen en je trouwste hulp is altijd bij je. En je bent veel minder afhankelijk van andere mensen. Je leven wordt weer gemakkelijker en je krijgt er heel veel extra’s voor terug Voor mij is het leven zonder hulphond ondenkbaar!”

Handige links:
hulphond.nl
de-click.nl
vriendenclubellen.nl

MSzien, jaargang 2006, nr. 6 – Rubriek: Mobiliteit

Dit bericht heeft 0 reacties

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *