skip to Main Content
Criteria MS-centra

Criteria MS-centra

MS is nog in veel opzichten een mysterieuze ziekte en vereist specialistische zorg. Ziekenhuizen met een speciaal MS-centrum kunnen deze zorg op zich nemen. Maar zijn er ook specifieke criteria waar zo’n centrum aan moet voldoen?

Door Marijn de Vries

mszien-140530-criteria-ms-centra1Nederland kent een aantal in MS gespecialiseerde medische klinieken of MS-centra. Deze centra bieden op de patiënt toegepaste zorg en een aantal verricht daarnaast wetenschappelijk onderzoek. Het zijn zogeheten topreferente centra en dit houdt in dat de zorg zich richt op samenwerking tussen verschillende medische disciplines die nodig zijn voor een zo goed mogelijk op de patiënt afgestemde behandelwijze. Met andere woorden, Nederlandse MS-centra bieden multidisciplinaire zorg en sommigen zijn verbonden aan universitaire ziekenhuizen. Ze hebben over het algemeen directe lijnen met specialisten op het gebied van MS en aanverwante klachten.

De vraag is of deze kenmerken van MS-centra zijn vastgelegd in dwingende criteria of dat de richtlijnen min of meer vrijblijvend zijn. Dit laatste zou inhouden dat er geen controle van buitenaf nodig is om de richtlijnen te handhaven, en dat er bij in gebreke blijven geen grond voor ingrijpen is.

Er blijken in ons land geen algemeen geldende verplichtingen of bijbehorende certificaten voor MS-centra te bestaan. Anette van der Goes, communicatiemedewerker van het MS-centrum van het VU medisch centrum: “In Nederland kennen we geen criteria waaraan een MS centrum moet voldoen. Voor zo ver ik weet waren er oorspronkelijk wel plannen om een soort certificaten uit te reiken aan centra, maar die zijn verder niet uitgevoerd”.

Duitsland

In Duitsland hanteert men wél vaste criteria voor MS-centra, met daaraan gekoppeld erkenning en certificering door de Duitse MS vereniging, de Deutsche Multiple Sklerose Gesellschaft of DMSG. Er bestaan daar vier verschillende categorieën MS-centra, ieder met een eigen set aan eisen, te weten een MS-focuspraktijk, een neurologische praktijk, een spoed- en een revalidatiekliniek. De criteria zijn opgesteld door de medische adviesraad van de DMSG.

Als eenmaal een certificaat is behaald, wordt elke twee jaar gecontroleerd of het betreffende centrum nog steeds aan de eisen voldoet. Het certificaat is immers ingesteld om toegepaste zorg van hoge kwaliteit te leveren. Als de criteria niet worden nageleefd, kan het certificaat worden ingetrokken. Enkele van de criteria zijn: voortdurende zorg van een vastgesteld aantal MS-patiënten, een gestandaardiseerd diagnostisch onderzoek en richtlijn gestuurde behandeling. Tevens ligt in de criteria besloten dat behandeling gebeurt door specifiek in MS gespecialiseerde professionals.

Op deze manier wordt niet alleen de kwaliteit van de zorg gegarandeerd, maar moet ook de kwaliteit van leven worden verbeterd, aldus de website van de DMSG. Directeur Dorothea Pitschnau-Michel zegt hierover: “Multiple sclerose is nog niet te genezen. De symptomen en de progressie van de ziekte zijn echter goed te bestrijden. Maar dan moet er wel een optimaal aanbod zijn. Dat is met het certificaat ’Erkend MS-centrum volgens de richtlijnen van de DMSG’ gegarandeerd”.

Richtlijnen

Hoewel Nederland dus geen vaste criteria kent, bestaan er wel verschillende richtlijnen om de patiëntenzorg te verbeteren. Deze lijken veel op de criteria die in Duitsland bestaan, en hoewel het slechts richtlijnen zijn, geven ze wel duidelijk aan hoe gespecialiseerde MS-zorg er uit zou moeten zien.

De Conceptrichtlijn ‘Diagnostiek, Behandeling en Functioneren bij Multiple Sclerose’ gaat over:

  • het herkennen en vaststellen van MS;
  • de verschillende behandelingen;
  • het bijhouden en managen van de gevolgen van de behandeling;
  • arbeidsparticipatie;
  • de organisatie van de zorg voor mensen met MS.

» Klik hier voor Conceptrichtlijn

Kwaliteitscriteria

mszien-140530-criteria-ms-centra2De Kwaliteitscriteria vanuit Patiëntenperspectief bevatten voornamelijk adviezen. Ze zijn dus ook niet officiëel bindend, maar vanzelfsprekend wel van groot belang bij het behandelen van MS. Er wordt stilgestaan bij:

  • de voorwaarden voor het diagnostisch traject;
  • de voorwaarden voor het overbrengen van de diagnose ‘MS’ of ‘mogelijk MS’;
  • een tweede mening (second opinion);
  • de samenwerking tussen neuroloog en een neuroloog met specialisatie MS;
  • gespecialiseerde zorg op maat;
  • begeleiding bij het vinden van informatie over MS;
  • begeleiding bij het acceptatieproces;
  • de MS-verpleegkundige;
  • eigen inbreng medicatiekeuze;
  • aandacht voor seksuele problemen, intimiteit en eigenwaarde;
  • ondersteuning bij MS en werk.

PDF Kwaliteitscriteria vanuit Patiëntenperspectief .

Richtlijn Nederlandse Vereniging voor Neurologie

De richtlijn van de NVVN is bijna identiek aan de hierboven beschreven Conceptrichtlijn Diagnostiek, Behandeling en Functioneren bij Multiple Sclerose en behandelt dezelfde aandachtspunten.

www.neurologie.nl/publiek/beroepsinformatie/richtlijnen/nvn-richtlijnen

Kleine stap

Hoewel er in Nederland dus geen algemeen geldende criteria bestaan waaraan een MS-centrum moet voldoen, is wel uitgebreid vastgelegd hoe MS-zorg eruit zou moeten zien. De besproken richtlijnen bieden echter geen garanties. De stap naar medisch erkende certificaten voor MS-centra in Nederland zoals die er in Duitsland wel zijn, lijkt klein, maar is nog niet gezet.

Eerder verschenen in MSzien, jaargang 13 – juni 2014.

Back To Top