‘Zellef doen’ was waarschijnlijk het eerste zinnetje dat ik sprak. Mijn moeder kon met afgrijzen vertellen over de keer dat ze me, net twee jaar oud, aantrof naast het theemeubel. Ik had de glazen deurtjes opengeschoven en alle glaswerk van de planken gehaald.

160502-ccolumn-marja111Netjes gesorteerd stond het kostbare bezit van mijn moeder te wankelen op het nep-Perzische kleedje. Advocaatglaasjes naast sherryglazen. “Zelluf doen!” was naar verluid mijn triomfantelijke uitleg. Een mens voelt zich goed en van waarde, als hij zelf zijn leven mag inrichten. Keuzes mag maken. Of je nu piepjong bent of stokoud.

Mijn Indische schoonmoedertje van 93 liet zich in een onbewaakt moment uit haar kieprolstoel glijden en sprak deftig vanaf de grond tegen de toegesnelde en ontstelde verzorgster: “Ik ga namelijk altijd zelf naar het toilet!”

Juist als je afhankelijk bent van zorg en ondersteuning, van hand – en spandiensten van anderen, een hand die je wast, eten voor je bereidt en een praktische geest die je dag structureert, wil je graag zélf de baas blijven. Zelf beslissen over wat je wilt en kunt. Zelf kiezen wie je mag helpen de eigen regie in stand te houden.

Marlieke de Jonge schreef er een prachtig gedicht over:

Dit is mijn huis

Mijn basis en mijn bolwerk, dat ik verdedig
Als mijn leven
Van onzekerheid en pijn.
Dit is mijn huis.
Wees welkom
Assistent en hulpverlener.
Ik heb je nodig, maar dat is wederzijds
-dus houden we het zo.
Dit is mijn huis,
Geen ziekenhuis.
Ik woon er, dus bespaar me
Medisch machtsvertoon,
Je procedures
En je rituelen.
Dit is mijn huis.
Wees welkom, buur en vriend.
Maar maak mij niet
Tot zorgobject.
Ik bén mijn ziekte niet
En jij niet mijn verpleger.
Dit is mijn huis.
Niet welkom is
Een ieder die mij sturen wil
En structureren.
Mijn leven leven wil
-Althans aan de buitenkant.
Dit is mijn huis.
Hier woon ik,
Hier leef ik,
En hier beslis ik
Over alle regels,
Zoals jij de baas bent
Over je eigen huis.

Steek dit maar in jullie zak, zorgverzekeraars! En maak het mensen die verpleging en verzorging nodig hebben om een eigen leven te leiden, toch niet zo moeilijk. Dat is zó 2015! Achterhaald systeemdenken.

Het is nu 2016, het jaar waarop het VN Verdrag Gelijke Rechten voor mensen met beperkingen geratificeerd werd, op 21 januari. Niet toevallig op de verjaardag van mijn schoonmoedertje.

lakukan senderi (zelf doen!)

Met dank aan Marlieke de Jonge

Marja Morskieft
Febr. 2016

Fotografie: Maxim Wermuth

Dit bericht heeft 0 reacties

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *


De verificatie periode van reCAPTCHA is verlopen. Laad de pagina opnieuw.